SHERIA ZA HABARI ZANZIBAR BADO KIZUNGUMKUTI

 


NA FATMA HAMAD - PEMBA

Katika sheria ya usajili wa uwakala wa habari, magazeti na vitabu namba 5 ya mwaka 1988 iliyofanyiwa marekebisho na sheria no 8 ya mwaka 1997 yapo maneno kadhaa yaliyotumika ambayo yanaonekana kuwa na mapungufu na ambayo yanakwaza uhuru wa vyombo vya habari.

Matumizi  hayo ya maneno yaliyotumika katika sheria hiyo yanaweza kuathiri  uhuru wa habari pamoja na waandishi wa habari ikiwa hayatofanyiwa marekebisho.

Katika makala hii  tutaangalia  sheria  ya usajili wa uwakala wa habari, magazeti na vitabu namba 5 ya mwaka 1988  iliyofanyiwa marekebisho na sheria no 8 ya mwaka 1997 ina muda wa  miaka 36 sasa,  ambapo katika vifungu vyake inayo maneno ambayo sio rafiki kwa vyombo vya habari na waandishi wa habari.

Miongoni mwa maneno hayo yenye kuleta ukakasi yanapatikana katika kifungu cha 30 cha Sheria  ya usajili wa uwakala wa habari, magazeti na vitabu namba 5 ya mwaka 1988 kama ilivyofanyiwa marekebisho na sheria No. 8 ya mwaka 1997 kwa mfano neno “endapo waziri ataona kuwa ni kwa manufaa ya umma au kwa maslahi ya amani na utulivu anaweza kuamuru kufungiwa kwa gazeti.

Hivyo ni dhahiri kwamba Kifungu hicho kimempa mamlaka makubwa Waziri wa habari, na kinaweza kumfanya akatumia vibaya madaraka yake kwa kuwakandamiza  wengine kwa kutokana na chuki zake  tu binafsi.

‘’Inawezekana waziri akawa wanaugomvi tu na Muandishi wa habari au Muhariri, hapo inawezekana akapata mwanya na kutumia mamlaka yake  na kumfungia mwandishi au chombo cha habari’’

Katika kifungu cha 27[2] kuna sentensi isemayo: “hakimu yeyote anaweza kutoa hati na kumuidhinisha afisa yeyote wa cheo cha inspekta kwa msaada au bila msaada kuingia na kupekua kazi yoyote ya habari. Jambo hili wadau wa habari linawakosesha usingizi, kwani kinawanyan’ganya haki ya kutoa habari kama ilivyoainishwa kikatiba.  

Kutokana na hayo wandishi pamoja na wadau wa habari wakapaza sauti zao  kuipigia kelele sheria hiyo ili iweze kuangaliwa tena upya kwa lengo la kuondoshewa  baadhi ya maneno hayo ambayo imeonekana hayaendani na uhuru wa habari na demokrasia.

WAANDISHI WA HABARI

Said Abdulla kutoka  Radio Istikama anasema neno  endapo ni neno ambalo halina uhakika, na linaingilia uhuru wa habari kwani mtu aliepewa mamlaka anaweza kumfungia mwandishi wa habari kwa kutokana na utashi wake mwenyewe tu.

‘’ Neno akihisi au akidhani au endapo sio maneno mazuri, kwani anaweza kumfungia  mwandishi au chombo cha  habari  akiwa  na chuki zake tu binafsi, anasema Said.

Mohamed  Khalfan mwandishi  redio Nnur anasema neono endapo, akidhani yeyote sio maneno rafiki hayaendani na mazingira, kwani yanatoa mamlaka makubwa na yanaweza kumpelekea mwenye mamlaka  aliepewa kuyatumia vibaya mamlaka hayo.

‘’Haiwezekani mtu mmoja tu akihisi, akidhani,  endapo akishuku tu  chombo fulani sasa hivi kinaandika habari mbaya aingie na kupekua, au afungie chombo cha habari, hilo ni tatizo kubwa kwani yeye ni binadamu kama wengine ana mapungufu yake hebu hilo liangalieni tena,anashauri.

Bakia Khamis  Faki kutoka Zenji tv  anasema maneno hayo yanaleta migongano na hayaendani tena na mazingira ya kihabari, hivyo wakati umefika kwa wadau wa masuala ya kisheria kukaa chini na kuipitia tena upya Sheria hiyo ya usajili wa uwakala wa habari, magazeti na vitabu namba 5 ya mwaka 1988 iliyofanyiwa marekebisho na sheria no 8 ya mwaka 1997 ili kuondosha istilahi zinazoashiria vikwazo.


WAMILIKI WA VYOMBO VYA HABARI

Suleiman Said Ali mmiliki wa Jicho letu Oline tv  anasema maneno yaliotumika katika Sheria ya Usajili wa Uwakala  wa Habari  Vitabu na Magazeti namba 5 ya mwaka 1988  yana ukakasi, kwa mfano  kifungu cha 30 sentensi “endapo waziri ataona kuwa ni kwa manufaa ya umma au kwa maslahi ya amani na utulivu anaweza kuamuru kufungiwa kwa gazeti.”

Hata kifungu cha 27[2]  kinachosema “hakimu yeyote anaweza kutoa hati na kumuidhinisha afisa yeyote wa cheo cha inspekta kwa msaada au bila msaada kuingia na kupekua kazi yoyote ya habari,” kifungu hiki sio rafiki kwa vyombo vya habari na kinahitaji kufanyiwa marekebisho au kiondoshwe kabisa,  kwani  inaweza ikapelekea wahusika kutumia mamlaka yao kwa utashi wao wenyewe.

Mgeni Kombo Khamis mmiliki wa Blog ya Habariportal anasema maneno hayo yaliyotumika katika Sheria siyo rafiki hayaendani tena na wakati wa sasa,  na yanawafanya waandishi wa habari kufanya majukumu yao wakiwa hawako huru.

‘’Kwa kweli maneno yaliyotumika katika Sheria yetu hiyo ya habari yana ukakasi  si ya kidemokrasia, na hayawapi hamu wandishi kuandika habari zilizojificha na hata sisi kumiliki vyombo vya habari,’’anamalizia Mgeni.

WADAU WA HABARI

Mustapha Mohamed Moyo kutoka Tasaisi ya Moyo media anasema endapo kama kutakuwa na Sheria ambayo ina maneno yenye ukakasi yatawatia hofu baadhi ya watu ambao wanaotaka kuwekeza kwenye sekta ya habari.

‘’Kwa kweli ukisema mtu  endapo, yeyote, atakapojisikia, atakapodhani, sio maneno mazuri, na yanawatia hofu wawekezaji katika sekta ya habari hivy wanarudi nyuma wanahisi hizo Sheria zipo kwa ajili ya maslahi ya wenye mamlaka,’’anafahamisha.

Mwenyekiti wa Klabu ya Waandishi wa habari kisiwani Pemba (PPC) Bakar Mussa Juma anasema maneno  hayo yaliyotumika katika Sheria hiyo yanaathiri uhuru wa waandishi wa habari jambo linapolopelekea waandishi wa habari pamoja na jamii  kukosa haki yao ya kikatiba ya kupata habari.

TAASISI ZINAZOSIMAMIA WAANDISHI WA HABARI

Afisa program kutoka Chama cha Waandishi wa Habari Wanawake Tanzania TAMWA ZANZIBAR Zaina Abdala Mzee anasema  Sheria ya habari imeshakua kongwe haiendani tena na mazingira ya sasa, inahitaji kufanyiwa marekebisho.

‘’Tunatamani siku moja kuona nasisi Zanzibar tumepata Sheria mpya ya habari ambayo haina maneno yenye kuleta mkanganyiko kwa waandishi wa habari,’’anasema.

Anasema wamekua wakiwajengea uwezo waandishi wa habari waweze kuipigia debe Sheria hiyo,  ili hatimaye kuona imefanyiwa marekebisho anasema Zaina.


WANASHERIA

Zahran Mohamed Yussuf ni wakili wa kujitegemea kutoka Wilaya ya Chakechake anasema ipo haja ya kufanyiwa marekebisho kwa Sheria hiyo ya habari, kwani inayo maneno/istilahi  ambayo siyo  rafiki kwa vyombo vya habari.

 ‘’Tujue kwamba waandishi wa habari ndio wanaoifanya nchi kuwa na amani na maendeleo, hivyo hivyo kama sheria zitakuwa na vipengele vinavyowabana kutekeleza kazi zao kwa ufanisi tufahamu kwamba maendeleo hayo hayatafikiwa, kwani wao wenyewe watakua na hofu katika utekelezaji wa kazi zao,’’ anasema Zahran.




Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

HIVI NDIVYO UTELEKEZWAJI WA WATOTO UNAVYOATHIRI MALEZI, MAKUZI YAO

Image
                 NA FATMA HAMAD, PEMBA UTELEKEZAJI ni ile hali ya wazazi kukwepa majukumu yao ya kutoa matunzo kwa familia zao. Wengi wa wananchi wanadai kwamba, sababu kubwa inayopelekea utelekezaji ni baadhi ya akinababa wanapoamua kuoa mke zaidi ya mmoja, maranyi huwa hawatimizi wajibu wao. Ingawa wapo wengine, hudai kukumbwa na sababu, ya kutafuta maisha kutoka sehemu moja kwenda nyingine, mfano wa wavuvi au wafanyabiashara. Hayo yakifanyika, mafundisho ya dini yanafundisha kuwa, mzazi wa kiume ndio mwenye jukumu kubwa la kutoa matunzo kwa familia yake. Lakini ulimwengu wetu wa leo, kumeibuka wimbi kubwa la baadhi ya wanaume kukwepa majukumu  yao na kuwabebesha mzigo wa malezi wanawake peke yao. Hali hiyo ya wanaume kutokushughulikia familia zao, inasababisha watoto kuishi kwa simanzi na huzuni, kana kwamba wamefiwa na wazazi wao na kukosa familia ya kuwatunza. Kiongozi wa Kanisa Katoliki lililopo Mkungu Malofa Chakechake, Robert Mig...
Read more

‘’KATIBU MKUU ELIMU ‘’TOENI ELIMU YA MALEZI BORA’’

Image
  NA FATMA HAMAD, PEMBA Katibu mkuu wizara ya   Elimu na Mafunzo ya Amali Zanzibar Khamis Abdala Said amewataka wandishi wa habari kuielimisha jamii kufahamu umuhimu wa malezi na makuzi ya awali ya mtoto, ili kufahamu utaratibu wa kuwalea katika kipindi hicho,   na kupatikana kizazi chenye afya njema. Alisema katika visiwa vya Zanzibar bado kuna tatizo la udumavu kwa watoto   kutokana na kukosa huduma muhimu kama vile Afya, Chakula bora, ulinzi pamoja na ushirikishwaji, hasa   katika kipindi cha awali   cha   malezi,   makuzi na maendeleo ya mtoto. Katibu Mkuu huyo aliyasema hayo wakati akifunga mafunzo ya siku nne Waandishi Vinara wa ECD Zanzibar, yaliofanyika Mjini Dar esalam. Alisema wandishi wa habari wanajukumu kubwa katika jamii, hivyo ipo haja kuwaelimisha kufahamu umuhimu wa malezi, makuzi na maendeleo ya awali ya mtoto, ili kupata kizazi chenye madili na afya bora. ‘’Ndugu zangu wandishi wa habari nyinyi   mnadhima kubwa ka...
Read more

UROHO WA MALI KWA WANAUME UNAVYONYIMA WANAWAKE ARDHI

Image
                               NA FATMA HAMAD, PEMBA WANAWAKE wanne pekee wa shehia ya Mchanga mdogo ambao ni wanaufaika wa mfradi wa   Zanzibar Women Leadership in Adaptation (ZAN ADAPT) wako mbioni kuuwaga umaskini wa kipato. Matumaini yao, yanakuja kufuatia wote kwa pamoja kumiliki miti ya biashara na chakula 3,379 ambayo yanaweza kuwaingizia zaidi ya shilingi   Milioni  10.7.   Wanamiliki miembe 22 , wakiamini kama itaaza yote watajivunia wastani wa embe 1,1000 na pindi wakiyauza kwa bei ya juma ya shilingi 500, watajipatia jumla ya shilingi ya shilingi milioni 5,500,000.     Miti mingine wanayomiliki ni Miparachichi 9, ambapo kwa mujibu wa Mwanafunzi anaefanya Digrii ya kilimo   katika Chuo cha Kilimo na Technology cha Mwalimu Nyerere (MNUAT) kilichopo Musoma Tanzania bara   Makame Jafar Juma, anasema kila   mmoja, unauwezo wa kuzaa maparachichi...
Read more